สุขภาพ

รู้จักอัลไซเมอร์ ใช้ชีวิตแบบไหนไม่เสี่ยงเป็นโรค

รู้จักอัลไซเมอร์ ใช้ชีวิตแบบไหนไม่เสี่ยงเป็นโรค

คนจำนวนไม่น้อยมีความเข้าใจผิดเรื่องอัลไซเมอร์ โรคนี้ไม่ใช่หลงลืมความจำไม่ดีตามประสาผู้สูงอายุ แต่เกิดจากภาวะสมองเสื่อมที่ส่งผลโดยตรงกับความทรงจำข้อมูลใหม่ๆ สาเหตุการเกิดโรคยังไม่แน่ชัด ถึงแม้อายุมากถือเป็นปัจจัยเสี่ยง แต่อัลไซเมอร์ไม่ได้เกิดกับผู้สูงอายุเท่านั้น เพราะมันสามารถเกิดกับคนทุกวัย ในเมื่อยังไม่มีวิธีการป้องกันหรือรักษาให้หายขาด มาดูกันว่าการใช้ชีวิตอย่างไรช่วยลดความเสี่ยงเป็นอัลไซเมอร์ได้

อาการของอัลไซเมอร์เป็นอย่างไร 

  • ในระยะแรกเริ่มจากอาการหลงลืม จำเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในระยะสั้นไม่ได้ ถามซ้ำและพูดซ้ำเรื่องเดิม ลืมของ ทำของหาย หลงทางบ่อย เกิดความเครียดและซึมเศร้า แต่ยังพูดคุยรู้เรื่องใช้ชีวิตประจำวันได้
  • ในระยะกลางจะมีความจำแย่ลง เดินเรื่อยเปื่อยไม่มีจุดหมาย อารมณ์และพฤติกรรมเปลี่ยนแปลงจากคนใจเย็นเป็นคนอารมณ์ฉุนเฉียวเกรี้ยวกราด หรือคนใจร้อนกลายเป็นเงียบขรึม เริ่มช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ สมองเลอะเลือนหลงผิดคิดว่าจะมีคนมาทำร้าย หลอกลวง ขโมยของ หรือถูกทรยศนอกใจ เริ่มเป็นภาระของครอบครัวเพราะดูแลยากและเข้าสังคมไม่ได้
  • ในระยะท้าย ไม่พูดจา กินน้อย เคลื่อนไหวน้อย ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ กลายเป็นผู้ป่วยติดเตียง ภูมิคุ้มกันอ่อนแอร่างกายเจ็บป่วยได้ง่ายและเสียชีวิตในที่สุด

ผู้สูงอายุก็ไม่ได้เป็นอัลไซเมอร์กันทุกคน แต่ถ้าอายุยืนก็ยิ่งมีอายุยืนยาวมีโอกาสป่วยอัลไซเมอร์มากขึ้น พันธุกรรมอาจมีส่วนบ้างแต่ก็เป็นเปอร์เซ็นไม่ได้มาก ทางที่ดีคือการดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง ปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตจะช่วยลดความเสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมในระยะยาวได้ 

วิธีการป้องกันโรคอัลไซเมอร์ มีดังนี้

  • ออกกำลังกาย รับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ ไม่สูบบุหรี่ ลดเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์
  • เล่นเกมฝึกสมองและความจำอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้คิดอย่างเป็นระบบ ช่วยคลายเครียด คลายเหงา ทำให้มีสมาธิไม่ฟุ้งซ่าน ป้องกันโรคทางสมอง
  • ออกกำลังกาย รักษาสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด การดูแลระบบไหลเวียนเลือดให้ดีทำให้ร่างกายรับออกซิเจนส่งไปเลี้ยงสมองมากขึ้น
  • ป้องกันโรคเรื้อรังในระยะเริ่มต้น เช่น ความดันโลหิตสูง คอเลสเตอรอลในเลือดสูง เบาหวาน โรคหัวใจ โรคอ้วน และภาวะซึมเศร้า

การป้องกันโรคอัลไซเมอร์ด้วยการกระตุ้นสมองฟื้นฟูความจำทำได้หลายวิธี เช่น การเล่นเกมจำรูปภาพช่วยกระตุ้นการรับรู้และมีความจำดีขึ้น การเล่นหมากรุกหรือเล่นไพ่เป็นการบริหารสมองฝึกการคิดวิเคราะห์พร้อมกับวางแผนอย่างละเอียดถี่ถ้วนป้องกันภาวะสมองเสื่อมได้ สำหรับการเล่นวิดีโอเกมกระตุ้นความคิดด้านการวางแผนและการตอบสนองอย่างรวดเร็ว เกมออนไลน์ที่มีผู้เล่นหลายคนไม่ได้วางแผนด้านเดียวแต่เป็นการร่วมกันคิดเป็นทีม ให้ความช่วยเหลือกันเพื่อเดินเกมไม่พลาด ควรเลือกเกมง่ายๆ เหมาะกับวัย บริษัทพัฒนาเกมสร้างเกมออนไลน์ที่เล่นได้ทุกเพศทุกวัยออกมาหลายเกม เลือกเล่นเกมที่ใช้ความคิดและความจำเพื่อบริหารสมองสำหรับผู้สูงอายุ ไม่เน้นเกมที่ใช้ไหวพริบหรือการคิดเชิงกลยุทธ์ซึ่งเหมาะสำหรับกลุ่มวัยรุ่นมากกว่า

คนในครอบครัวควรเอาใจใส่ผู้สูงอายุ ชวนกันทำกิจกรรมสนุกเพื่อให้ผู้ใหญ่บ้านไม่เหงา พัฒนาสมอง ฝึกสมาธิ และฟื้นฟูความจำ ได้ประโยชน์ทั้งด้านบริหารสมองและออกกำลังกายเป็นภูมิคุ้มกันโรคทางกายและใจช่วยป้องกันภาวะสมองเสื่อมอย่างได้ผล